Jak żywić pacjenta onkologicznego po chemioterapii? Preparat odżywczy Nutridrink Protein (4 x 125 ml) jako żywienie medyczne

Ten poradnik ma charakter informacyjny. Żywienie medyczne (nutridrinki, doustne preparaty odżywcze) zawsze należy stosować pod nadzorem lekarza lub dietetyka klinicznego – szczególnie u chorych na nowotwór, w trakcie chemio- i radioterapii.

Co znajdziesz w artykule:

• dlaczego żywienie medyczne jest kluczowe
• przy jakich objawach warto skonsultować z lekarzem włączenie preparatów odżywczych
• ile białka i kalorii dostarcza jedna butelka Nutridrink
• jak radzić sobie z brakiem apetytu i zmianami smaku
• jak mądrze łączyć nutridrinki z codziennym jadłospisem
• jakie sygnały alarmowe wymagają natychmiastowej konsultacji z lekarzem lub dietetykiem klinicznym.

Dlaczego po chemioterapii tak ważne jest żywienie medyczne pacjenta onkologicznego?

U pacjentów onkologicznych niedożywienie lub ryzyko niedożywienia pojawia się bardzo często. Wynika m.in. z samego nowotworu, działań niepożądanych chemio- i radioterapii, bólu, niechęci do jedzenia, zmian w odczuwaniu smaku oraz przewlekłego zmęczenia.

W praktyce oznacza to, że:

• chory traci masę ciała, mimo że „stara się coś jeść”,
• szybciej dochodzi do wyniszczenia organizmu,
• gorszy stan odżywienia może utrudniać leczenie, pogarszać gojenie ran i tolerancję terapii.

Według wytycznych ESPEN dotyczących żywienia w onkologii, gdy ilości składników odżywczych wyłącznie za pomocą tradycyjnej diety nie da się pokryć, należy włączyć wsparcia żywieniowego, m.in. doustne preparaty odżywcze (ONS – nutridrinki).

To szczególnie ważne w przypadku:

• pacjentów w trakcie intensywnej chemio- lub radioterapii,
• chorych na nowotwory m.in. przewodu pokarmowego, płuc,
• pacjentów z nowotworami głowy i szyi, u których występują trudności w przyjmowaniu tradycyjnych posiłków (ból, zaburzenia połykania, zaburzeń czucia smaku w trakcie terapii).

Postępowanie dietetyczne w niedożywieniu i ryzyku niedożywienia związanym z chorobą nowotworową - kiedy pacjent potrzebuje nutridrinków?

Żywność specjalnego przeznaczenia medycznego, taka jak Nutridrink czy Nutridrink Protein, jest przeznaczona do postępowania dietetycznego w niedożywieniu i ryzyku niedożywienia związanym z chorobą – szczególnie u pacjentów ze zwiększonym zapotrzebowaniem białkowym.

W praktyce o włączeniu nutridrinka warto myśleć, gdy:

• pogorszył się stan odżywienia (spadek masy ciała, luźniejsze ubrania, osłabienie),
• pacjent zgłasza niechęć do jedzenia, szybko się najada,
• występują nudności lub wymioty ograniczające normalne posiłki,
• pojawiają się trudności w przyjmowaniu tradycyjnych posiłków (ból, problemy z żuciem, przełykaniem),
• w pełni pokrycie zapotrzebowania na energię i białko tradycyjną dietą jest niemożliwe

Jeśli przyjmowaniu tradycyjnych posiłków jest zbyt trudne, doustne preparaty odżywcze mogą pomóc w dostarczeniu do organizmu energii i składników odżywczych, a w niektórych sytuacjach tradycyjnych posiłków może stanowić jedyne źródło pożywienia przez pewien czas (zawsze w porozumieniu z lekarzem).

Nutridrink Protein jako żywność specjalnego przeznaczenia medycznego do postępowania dietetycznego w niedożywieniu

Nutridrink Protein to wysokobiałkowy, wysokoenergetyczny doustny preparat odżywczy (dieta wysokobiałkowa, około 2,4 kcal/ml) w postaci płynu do picia. Jest to żywność specjalnego przeznaczenia medycznego do postępowania dietetycznego w niedożywieniu i ryzyku niedożywienia związanym z chorobą, szczególnie u pacjentów ze zwiększonym zapotrzebowaniem białkowym.

Wybrane cechy Nutridrink Protein:

• wysoka zawartość białka – ok. 14–18 g białka w porcji 125 ml (w zależności od wariantu),
• wysoka gęstość energetyczna – ok. 245 kcal/100 ml,
• bezglutenowy (istotne u pacjentów z celiakią),
• źródłem białka są białka mleka krowiego (kazeina, serwatka).

Uwaga: preparat zawiera białka mleka krowiego i laktozę, dlatego nie jest odpowiedni dla osób z alergią na białka mleka krowiego i nietolerancją laktozy – w takich przypadkach dobór preparatu powinien być skonsultowany z lekarzem lub dietetykiem

Nutridrink Protein Omega 3 dla pacjentów ze zwiększonym zapotrzebowaniem białkowym poddawanych chemioterapii

Nutridrink Protein Omega 3 to wariant nutridrinka z dodatkiem kwasów tłuszczowych Omega-3, również w małej objętości 4 × 125 ml, opracowany z myślą o pacjentów onkologicznych doświadczających zaburzeń czucia smaku oraz pacjentów ze zwiększonym zapotrzebowaniem białkowo-energetycznym.

Może być szczególnie rozważany:

• u pacjentów w trakcie chemio- i radioterapii, gdy utrzymanie masy ciała jest trudne,
• w przypadku pacjentów z wyniszczeniem nowotworowym lub ryzykiem takiego wyniszczenia,
• u chorych na nowotwory głowy i szyi, kiedy tradycyjna dieta jest bardzo ograniczona.

Warianty smakowe tj. rześki smak mango-brzoskwinia lub truskawkowo-malinowy, bywają lepiej tolerowane przy zmiany w odczuwaniu smaku – co jest częste u pacjentów onkologicznych doświadczających zaburzeń czucia smaku w trakcie terapii.

Nutridrink Protein 4 × 125 ml o rozgrzewającym smaku owoców tropikalnych i imbiru

Szczególnym wariantem jest Nutridrink Protein rozgrzewający smak owoców tropikalnych i imbiru. Produkt ten został opracowany z myślą o żywieniu pacjentów onkologicznych, u których pojawiają się: niechęć do jedzenia, nudności, uczucie zimna.

• ma rozgrzewający smak owoców tropikalnych i imbiru,
• dzięki zawartości pochodnych ostrej papryki wywołuje efekt „rozgrzania” – zawartości pochodnych ostrej papryki wywołuje efekt przyjemnego ciepła, co bywa dobrze odbierane przez chorych na nowotwory m.in. w okresie zimnym.

Dla opiekuna to praktycznie oznacza, że pacjent otrzymuje:

• małej objętości porcję (125 ml) – łatwiejszą do wypicia przy małym apetycie,
• skoncentrowane wsparcia żywieniowego, kiedy tradycyjne posiłki „nie wchodzą”.

Jak stosować Nutridrink u chorych po chemioterapii – ile, jak często i czy może być jedynym źródłem pożywienia?

Szczegółowe dawkowanie zawsze powinien ustalić lekarz lub dietetyk kliniczny. Poniższe wskazówki są ogólne i oparte na informacjach producenta:

• Jako uzupełnienie diety: zwykle zaleca się 1–3 butelki po 125 ml na dobę (czyli 1–3 nutridrinki), przez co najmniej 2 tygodnie.
• Nutridrink Protein zaleca się pić powoli, najlepiej schłodzony (1 opakowanie nawet do 30–60 min).
• Preparat można pić między posiłkami lub zamiast drugiego śniadania/podwieczorku.

Czy nutridrink może stanowić jedyne źródło pożywienia?

W wielu materiałach podkreśla się, że Nutridrink jest produktem kompletnym pod względem składu odżywczego (dotyczy to zwłaszcza standardowych nutridrinków).

Jednak w przypadku Nutridrink Protein i Nutridrink Protein Omega 3:

• zazwyczaj stosuje się je jako uzupełnienie diety,
• jako jedyne źródło pożywienia mogą być tylko w wyjątkowych sytuacjach, po decyzji lekarza (np. gdy trudności w przyjmowaniu tradycyjnych posiłków są bardzo nasilone).

Uwaga praktyczna dla opiekuna:

• Nie wprowadzaj 3–4 butelek dziennie „z marszu”. Zacznij od 1 butelki, obserwuj tolerancję.
• Zawsze informuj lekarza prowadzącego o stosowaniu doustnych preparatów odżywczych.
• Pamiętaj, że to żywność specjalnego przeznaczenia medycznego do postępowania dietetycznego w niedożywieniu związanym z chorobą, a nie zwykły koktajl białkowy z marketu.

Brak apetytu, nudności, zmęczenie – jak mimo objawów żywić osobę poddawaną chemioterapii?

Pacjentów onkologicznych w trakcie i po chemioterapii bardzo często dotyczą: brak apetytu, nudności, zmiany w odczuwaniu smaku, niechęć do jedzenia, zmęczenie.

Kilka praktycznych zasad:

• Małe porcje, ale częściej
  • Zamiast 3 dużych posiłków wybierz 5–7 mniejszych, plus nutridrinki między nimi.
  • Mała objętość preparatu (125 ml) jest łatwiejsza do przyjęcia niż duża porcja obiadu.
• Wykorzystaj różne smaki nutridrinków
  • Dostępnych na polskim rynku jest wiele smaków: neutralny, brzoskwinia-mango, owoce leśne, mokka, wanilia, rześki smak czerwonych owoców, rozgrzewający smak owoców tropikalnych i imbiru itp.
  • To ważne przy żywieniu pacjentów onkologicznych doświadczających zaburzeń czucia smaku. Czasem pacjent toleruje tylko 1–2 konkretne smaki.
• Dopasuj temperaturę
  • przy nudnościach lepsze są zwykle napoje dobrze schłodzone,
  • przy uczuciu zimna wybierz wersje o rozgrzewającym smaku owoców tropikalnych i imbiru.
• Nie zmuszaj, ale zachęcaj
  • Lepiej, żeby pacjent pił nutridrink po trochu, ale regularnie, niż wypił całą porcję na siłę i dostał nasilenia nudności.

Plan działania dla opiekuna – w przypadku pojawienia się trudności w przyjmowaniu posiłków

1. Zapisz, ile pacjent realnie zjada w ciągu dnia (prosta lista).
2. Obserwuj, czy masy ciała nie ubywa (ważenie raz w tygodniu).
3. Jeśli zauważysz spadek masy ciała, liczne niedojadane posiłki – zgłoś to lekarzowi / dietetykowi.
4. Po akceptacji lekarza włącz doustne preparaty odżywcze (nutridrinki) – zacznij od 1 butelki dziennie.
5. Modyfikuj smaki i pory podawania, szukając najlepiej tolerowanych wariantów.

Składniki odżywcze w Nutridrink Protein – co dokładnie dostarczasz pacjentowi onkologicznemu?

Przykładowo, Nutridrink Protein dostarcza na 100 ml ok.:

• ok. 245 kcal, ok. 14–18 g białka (24% energii),
• ok. 35% energii z tłuszczu,
• 41% z węglowodanów,
• komplet witamin i składników mineralnych (m.in. witaminy A, D, E, K, z grupy B, cynk, żelazo, magnez).

To oznacza, że jedna mała butelka 125 ml może dostarczyć:

• około 300 kcal,
• porcję białka porównywalną z solidną kanapką z wędliną czy małą porcją mięsa,
• zestaw mikroskładników, których organizm potrzebuje w czasie choroby.

Dzięki temu dostarczenie do organizmu energii i składników odżywczych nie wymaga zjedzenia dużych objętości jedzenia, które często jest w chemio- i radioterapii źle tolerowane.

Żywienie medyczne a codzienna dieta – jak łączyć preparat odżywczy z posiłkami chorego szczególnie u pacjentów ze zwiększonym zapotrzebowaniem?

Najlepsze efekty daje połączenie:

• tego, co pacjent jest w stanie zjeść (nawet małe porcje tradycyjnych posiłków),
• z doustnymi preparatami odżywczymi (nutridrinki) jako koncentrat energii i białka.

Przykładowo, w żywieniu pacjentów onkologicznych doświadczających zaburzeń czucia smaku:

• rano: owsianka na mleku + ½ nutridrinka,
• w ciągu dnia: zupa krem + pieczywo,
• między posiłkami: Nutridrink Protein 125 ml (pić powoli),
• wieczorem: kanapki + jogurt, ewentualnie dodatkowo Nutridrink Protein Omega 3 (ustala lekarz).

Szczególnie ważne w przypadku pacjentów:

• z nowotworami głowy i szyi,
• po rozległych operacjach,
• z wyniszczeniem organizmu,
• kiedy wyłącznie za pomocą tradycyjnej diety nie da się dostarczyć odpowiednich ilości białka i energii.

Bezpieczeństwo stosowania nutridrink u osób poddawanych chemioterapii – na co zwrócić uwagę?

Zgodnie z charakterystyką produktów:

• Nutridrink Protein i Nutridrink Protein Omega 3 należy stosować pod nadzorem lekarza,
• nie stosować u dzieci poniżej 3–6 lat (zależnie od wariantu),
• nie stosować w przypadku alergii na białka mleka krowiego, galaktozemii, fruktozemii, często także przy nasilonej nietolerancji laktozy (szczegółowo – na ulotce),
• ostrożność u osób z ciężką niewydolnością nerek lub wątroby,
• to produkty do picia doustnego – nie podaje się ich dożylnie ani do sondy bez zgody lekarza (dla sond są inne preparaty).

Jeżeli w trakcie stosowania nutridrinków:

• nasilą się biegunki, bóle brzucha, wysypka, wymioty – trzeba zgłosić to lekarzowi,
• pacjent nie toleruje żadnej formy doustnego żywienia, może być potrzebne żywienie kliniczne drogą dojelitową lub pozajelitową (decyduje lekarz prowadzący).

Kiedy skonsultować z lekarzem lub dietetykiem żywienie medyczne pacjenta onkologicznego?

Koniecznie skontaktuj się z lekarzem/dietetykiem, gdy:

• pacjent chudnie mimo Twoich starań,
• zjada mniej niż połowę standardowych posiłków przez >5–7 dni,
• ma nasilone nudności, wymioty, biegunki,
• ma nowotwór głowy i szyi i trudności w przyjmowaniu tradycyjnych posiłków są bardzo duże,
• planujesz, by nutridrinki lub inne doustne preparaty odżywcze stanowiły jedyne źródło pożywienia.

Specjalista medycyny żywienia, dietetyk lub lekarz onkolog może dobrać konkretny schemat postępowania dietetycznego w niedożywieniu i ryzyku niedożywienia związanym z chorobą zgodnie z aktualnymi wytycznymi żywienia klinicznego i metabolizmu.

Jak może pomóc sklep Chory w Domu 24 (CHWD24)?

W Chory w Domu 24 myślimy o żywieniu pacjentów onkologicznych nie tylko jako o „produkcie w koszyku”, ale jako o realnym wsparciu opiekuna i chorego.

Możesz się z nami skontaktować, jeśli:

• nie wiesz, czy wybrać Nutridrink, Nutridrink Protein czy Nutridrink Protein Omega 3,
• zastanawiasz się, który smak będzie lepszy przy zmiany w odczuwaniu smaku,
• szukasz rozwiązań dla pacjentów onkologicznych doświadczających zaburzeń czucia smaku w trakcie terapii,
• potrzebujesz pomocy w ułożeniu prostego, praktycznego planu: ile butelek dziennie, kiedy pić, jak łączyć z posiłkami (zawsze w ramach zaleceń lekarza).

Co możemy dla Ciebie zrobić w CHWD24:

• pomóc dobrać odpowiedni rodzaj doustnego preparatu odżywczego spośród produktów dostępnych na polskim rynku,
• podpowiedzieć, jakie smaki warto przetestować, gdy pacjent ma silną niechęć do jedzenia,
• doradzić, jak logistycznie zaplanować zakupy (np. zestawy 4 × 125 ml, większe pakiety),
• odpowiedzieć na pytania praktyczne: przechowywanie, podawanie, łączenie z dietą.

Jeśli masz wrażenie, że jesteś z tym sam/a – pamiętaj: jako sklep specjalizujący się w opiece nad chorymi w domu, możemy być Twoim partnerem w organizacji żywienia medycznego. Ty znasz najlepiej swojego bliskiego. My pomagamy dobrać preparaty tak, by jak najlepiej wspierały leczenie, a jednocześnie nie dokładali Ci dodatkowego stresu.