Czym jest żywność specjalnego przeznaczenia medycznego: poznaj żywienie medyczne i dowiedz się jak żywić chorego

Widzisz, że Twój bliski traci na wadze i opada z sił, a każdy posiłek to walka. Gotujesz i blendujesz zupy, ale pacjent zjada zaledwie 3-4 łyżki, po czym odmawia dalszego jedzenia. Skóra niedożywionego chorego staje się cienka jak pergamin, co drastycznie zwiększa ryzyko bolesnych odleżyn.

Z tego poradnika dowiesz się, czym jest specjalna żywność medyczna i jak bez stresu żywić podopiecznego. Poznasz konkretne preparaty, które zaoszczędzą Twój czas w kuchni i ochronią Twój kręgosłup przed ciągłym dźwiganiem przy zmianie pościeli z powodu powikłań.

Co znajdziesz w poradniku:

• Proste wytłumaczenie czym jest żywność specjalnego przeznaczenia medycznego w domowych realiach,
• informacje, jak zbilansować jadłospis i podawać preparat odżywczy na co dzień,
• dowody medyczne na to, że stosowanie preparatów pozwala uzupełnić niedobory i realnie zapobiega powstawaniu ran,
• gotowe rozwiązania ułatwiające żywienie, by chory chętnie współpracował.

Czym jest żywność medyczna

Wielu opiekunów myli te produkty z aptecznymi suplementami, dlatego od razu wyjaśniamy - te dietetyczne środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycznego to pełnowartościowy, kompletny posiłek skompresowany do formy butelki o niewielkiej pojemności (zaledwie 125 ml lub 200 ml). Zawierają węglowodany, tłuszcze, witaminy i składniki mineralne w odpowiednich proporcjach, aby w razie potrzeby móc całkowicie zastąpić tradycyjne jedzenie z codziennej diety. Pamiętaj, że te środki uzupełniające żywienie umożliwiają odciążenie zmęczonego układu pokarmowego seniora.

Jak mądrze reagować na braki w diecie i wdrażać wsparcie krok po kroku:

• Obserwuj wagę pacjenta, ponieważ utrata ponad 5% masy ciała w miesiącu to sygnał, że organizm trawi proces chorobowy i brakuje mu energii,
• nie zmuszaj bliskiego do jedzenia na siłę, gdy fizycznie nie ma siły zjeść 400 gramów obiadu, by zaspokoić odpowiednią podaż kaloryczną,
• wprowadź profesjonalną żywność medyczną (1-2 butelki dziennie), która dostarcza maksimum energii, skutecznie zapobiegając zjawisku, jakim jest groźne niedożywienie,
• traktuj te płyny jako najwygodniejsze uzupełnienie diety, które pozwala szybko zbilansować posiłki i dostarczyć niezbędne składniki odżywcze, jak i zwiększoną ilość białka

Składniki odżywcze w małej butelce: żywność medyczna w praktyce

Dopasowuj poszczególne preparaty do bardzo konkretnych potrzeb żywieniowych Twojego podopiecznego. W naszym sklepie umieściliśmy zarówno diety standardowe dla ogólnego wzmocnienia, jak i diety specjalistyczne, precyzyjnie dobrane dla określonej grupy chorych z różnymi dolegliwościami fizycznymi. Jako najczęstszy przykład weźmy nutridrink, który ma skondensowany skład produktów i potężną dawkę energii.

Tabela: dopasowanie preparatów do problemów pacjenta

Odpowiedni wybór zależy od tego, w jakim etapie rekonwalescencji znajduje się chory. Pamiętaj, że środki spożywcze niekompletne pod względem odżywczym stosujemy wtedy, gdy pacjenci potrzebują uzupełnić dietę w konkretny składnik (np. sam proszek białkowy). Jeśli zauważysz, że skóra bliskiego jest sucha i wiotka, zajrzyj do naszego działu higieny pacjenta – kosmetyki barierowe świetnie wzmocnią to, co daje od wewnątrz wysokobiałkowy preparat odżywczy.

Na co wskazują badania i co mówią specjaliści

Być może zastanawiasz się, po co wydawać budżet domowy na gotowe płyny medyczne. Według standardów Polskiego Towarzystwa Żywienia Pozajelitowego, Enteralnego i Metabolizmu (POLSPEN), nawet 30% do 50% pacjentów starszych jest niedożywionych już w momencie trafienia do szpitala. Badania kliniczne jasno wskazują, że odpowiedni doustny preparat wdrożony w przypadku niedożywienia lub ryzyka jego wystąpienia w ciągu 24-48 godzin, drastycznie zmniejsza powikłania.

Specjaliści z Europejskiego Towarzystwa Żywienia Klinicznego (ESPEN) podkreślają, że zapotrzebowanie organizmu na białko u osób z odleżynami wzrasta nawet o 50% (do 1,5 g na kilogram ciała).

Co to oznacza dla Ciebie w praktyce? Jeśli nie dostarczysz tej ilości energii i budulca, leczenie rany będzie trwało miesiącami. To przekłada się na niewyobrażalny ból dla seniora oraz setki złotych miesięcznie wydanych na maści i specjalistyczne opatrunki.

Żywność specjalnego przeznaczenia medycznego: postępowanie dietetyczne na co dzień

Właściwe wdrożenie postępowania dietetycznego buduje fizyczną wytrzymałość skóry i mięśni. To najtańsza i najskuteczniejsza prewencja. Tłumacząc to na codzienne obowiązki: brak zbilansowanej diety sprawia, że pacjent traci siły i przestaje współpracować przy zmianie pozycji, a Ty nadwyrężasz swój kręgosłup, próbując unieść jego całkowicie bezwładny ciężar.

Postępowanie dietetyczne a rozporządzenie: bezpieczne uzupełnienie diety

Prawo, w tym unijne rozporządzenie tworzone przez instytucje parlamentu europejskiego i rady, niezwykle rygorystycznie kontroluje skład preparatów. Gwarantuje to spełnienie wyśrubowanych wymogów dotyczących składu żywności kierowanej z definicji dla osób chorych. Podobnie jak rygorystycznie bada się mleko początkowe czy mleko następne dla noworodków, tak samo żywność kliniczna jest całkowicie przebadana pod kątem bezpieczeństwa.

Jak bezpiecznie zamawiać zapasy i organizować ich przechowywanie w domu:

• Zamawiaj ciężkie, 24-sztukowe zgrzewki bezpośrednio pod drzwi, aby chronić swój kręgosłup przed uciążliwym dźwiganiem z apteki,
• wybieraj pakiety zbiorcze, co realnie obniża koszt pojedynczej butelki o 10-15%,
• przechowuj zamknięte butelki w temperaturze pokojowej (od 5°C do 25°C), pamiętając, że specjalnego przeznaczenia medycznego to preparaty z precyzyjnie określonym składem, mają długą datę ważności,
• otwarty płyn zawsze wstawiaj do lodówki i koniecznie zużyj go w ciągu maksymalnie 24 godzin.

Żywieniowy niezbędnik opiekuna: czym żywić i jak stosować preparat odżywczy

Częstą bolączką jest sytuacja, w której pacjent wypija płyn w 2 minuty, a po chwili uskarża się na biegunkę. Wynika to z faktu, że taki żywieniowy koncentrat z apteki niesie ze sobą ogromny ładunek osmotyczny oraz składniki mineralne. Żołądek starszej osoby z upośledzoną pracą jelit po prostu potrzebuje czasu, aby móc to powoli wchłaniać.

Najlepsze praktyki, które chronią przed dolegliwościami żołądkowymi i ułatwiają proces rekonwalescencji:

• Zawsze podawaj płyny mocno schłodzone, co zauważalnie niweluje uciążliwy, metaliczny posmak, na który często skarżą się seniorzy,
• pilnuj, by podopieczny pił preparat małymi łykami przez równe 30 do 45 minut, starając się go spożywać ściśle zgodnie z zaleceniami,
• wlewaj preparaty do zup, owsianek czy jogurtów, by urozmaicić chorym smak standardowej diety i przemycić brakujące składniki w nich zawartych,
• w uzasadnionych przypadkach, żywienie to można podawać bezpośrednio do układu pokarmowego przy pomocy zgłębnika lub ze stomii odżywczej, ale zawsze pod ścisłym nadzorem lekarza.

Dzięki temu organizm poprawnie i bez bólu przyswoi uzupełnienie diety pacjenta. Złagodzi to rewolucje jelitowe, a Ty unikniesz dodatkowego prania brudnej pościeli i wielokrotnego mycia chorego.

Jesteśmy ekspertami od pielęgnacji i nie zostawimy Cię bez pomocy

Samodzielna organizacja żywienia pacjentów onkologicznych czy leżących w domu potrafi mocno przytłoczyć, zwłaszcza gdy dochodzi zmęczenie i presja finansowa. Nie jesteśmy lekarzami i nie ustalimy medycznej diagnozy przez słuchawkę telefonu. Jesteśmy jednak doświadczonymi ekspertami od codziennej pielęgnacji i znamy trudy opieki domowej od podszewki.

Zadzwoń do nas, jeśli:

• Masz problem z doborem smaku, rodzaju białka i nie wiesz, jak przemycić choremu posiłek, gdy odmawia picia,
• widzisz u bliskiego zaczerwienioną skórę na kości ogonowej i chcesz skutecznie połączyć pielęgnację zewnętrzną z ochroną od wewnątrz,
• szukasz najkorzystniejszej finansowo opcji, by skompletować zbilansowane zapasy na cały miesiąc.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy żywność medyczna na odleżyny jest refundowana? Niestety, w większości przypadków gotowe preparaty odżywcze nie są objęte refundacją NFZ dla pacjentów leczonych w domu. Dlatego warto wybierać opłacalne pakiety zbiorcze w naszym sklepie, by zauważalnie obniżyć miesięczne koszty opieki i nie przepłacać w stacjonarnej aptece.

Co zrobić, gdy chory odmawia picia preparatu ze względu na smak? Zawsze mocno schładzaj płyn w lodówce, co skutecznie maskuje charakterystyczny, metaliczny posmak witamin. Możesz też bez obaw dolać go do przestudzonej owsianki lub zmieszać z ulubionym jogurtem seniora, by całkowicie ukryć obecność preparatu w posiłku.

Jak długo mogę przechowywać otwartą butelkę? Rozpoczętą butelkę musisz szczelnie zamknąć, od razu wstawić do lodówki i zużyć w ciągu maksymalnie 24 godzin. Po tym czasie preparat traci swoje właściwości mikrobiologiczne i może wywołać bolesne rewolucje żołądkowe u osłabionego podopiecznego.

Po jakim czasie zauważę, że żywienie medyczne działa? Pierwsze efekty, takie jak przypływ energii i znacznie lepsza współpraca chorego podczas codziennego mycia, zauważysz często już po 10-14 dniach regularnego podawania. Pamiętaj jednak, że odbudowa wiotkiej skóry i gojenie ran to proces, który wymaga minimum kilku tygodni ciągłego wsparcia białkowego.

Źródła naukowe:

• Volkert, D., et al. (2019). ESPEN guideline on clinical nutrition and hydration in geriatrics. Clinical Nutrition, 38(1), 10-47. Dostępne w archiwach European Society for Clinical Nutrition and Metabolism.
• Kłęk, S., et al. (2020). Standardy żywienia dojelitowego i pozajelitowego (POLSPEN). Medycyna Praktyczna.